Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU) đã chính thức thông báo việc mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm lốp xe tải có xuất xứ từ Thái Lan và Việt Nam.
Quyết định được ban hành sau khi Cục Bảo vệ Thị trường Nội địa thuộc Ủy ban Kinh tế Á – Âu xác định rằng lượng nhập khẩu lốp xe tăng mạnh có thể gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất nội khối.
EAEU khởi xướng điều tra sau khi nhập khẩu tăng mạnh
Cuộc điều tra được khởi xướng ngày 07/11/2025, dựa trên đơn kiện của các doanh nghiệp nội địa gồm Belshina, Omskshina, Cordiant và Nizhnekamsk.
Theo hồ sơ, lốp xe bị điều tra là lốp xe tải dùng cho nhiều loại phương tiện hoạt động trên nhiều trục khác nhau như toa xe hàng, xe buýt, xe điện, xe ben, rơ-moóc và sơ-mi rơ-moóc. Đây là lốp và săm hơi bằng cao su, có đường kính vành từ 17.5 đến 24.5 inch. Sản phẩm được phân loại theo mã HS 4011.20.100.0 và 4011.20.900.0
Theo thông báo khởi xướng của Cơ quan điều tra EAEU, trong giai đoạn 2022 – 2024, khối lượng hàng hóa nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam vào EAEU đã tăng gấp 2,6 lần, và tỷ trọng của nhóm hàng này trong tiêu thụ thị trường cũng tăng gấp 2,4 lần, tạo áp lực lớn lên sản xuất nội địa.
Cáo buộc bán phá giá và thiệt hại đối với ngành sản xuất
Cơ quan điều tra EAEU cáo buộc rằng hàng nhập khẩu từ hai nước được bán với giá thấp hơn giá trung bình của hàng sản xuất trong EAEU (ngoại trừ năm 2023), các chỉ tiêu sản xuất, kinh tế và tài chính của ngành sản xuất nội khối EAEU đã đi xuống đi trong cả hai giai đoạn 2022 – 2024 và tháng 4/2024 – tháng 3/2025, cụ thể:
- Sản lượng giảm 6% và 14%
- Công suất sử dụng giảm 5% và 6%
- Tồn kho tăng 15% và 19%
- Lợi nhuận tiêu thụ giảm 59% và 78%
- Tỷ suất lợi nhuận sản xuất giảm 68% và 80%
- Tỷ suất lợi nhuận bán hàng trên thị trường Liên minh giảm 62% và 76%.
Thông báo cũng nêu rằng sản lượng lốp xe tải của Thái Lan và Việt Nam chủ yếu được sản xuất để phục vụ xuất khẩu. Tổng công suất sản xuất của hai quốc gia này hiện vượt xa nhu cầu tiêu thụ của thị trường EAEU. Bên cạnh đó, Thông báo cho biết các doanh nghiệp sản xuất lốp xe tải tại Việt Nam đang dự kiến đưa vào hoạt động các dây chuyền mới với công suất khoảng 1,4 triệu sản phẩm, qua đó mở rộng đáng kể khả năng xuất khẩu của các nhà cung cấp Việt Nam.
Ngoài ra, Thông báo đề cập rằng các cuộc điều tra và biện pháp phòng vệ thương mại gần đây của Hoa Kỳ, Brazil, Nam Phi và Ai Cập, cùng với cuộc điều tra theo Mục 232 – Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 của Hoa Kỳ đối với lốp xe nhập khẩu (bao gồm hàng hóa từ Thái Lan và Việt Nam), có thể dẫn đến việc chuyển hướng dòng xuất khẩu sang thị trường Á – Âu.
Biên độ phá giá tạm tính được EAEU cáo buộc gồm:
- 24,17% với Thái Lan
- 19,59% với Việt Nam
Quy trình điều tra và nghĩa vụ của các bên liên quan
Cuộc điều tra tuân theo Điều 49 của Hiệp ước EAEU và Nghị định thư Phụ lục 8 về áp dụng biện pháp PVTM.
Một số mốc quan trọng:
- Đăng ký bên liên quan: trong 25 ngày kể từ ngày khởi xướng
- Yêu cầu điều trần công khai: 45 ngày kể từ ngày khởi xướng điều tra
- Bình luận và nộp thông tin: trong 60 ngày kể từ ngày khởi xướng điều tra.
- Thủ tục chọn mẫu: áp dụng khi số lượng doanh nghiệp lớn; doanh nghiệp phải cung cấp dữ liệu sản xuất – xuất khẩu trong giai đoạn 1/7/2024 – 30/6/2025
Doanh nghiệp phải gửi bản mật và không mật, bằng tiếng Nga, theo đúng mẫu EAEU cung cấp..
Hệ Quả Nếu Không Hợp Tác:
Theo quy định của Nghị định thư, doanh nghiệp:
- Không gửi thông tin
- Gửi chậm
- Hoặc cung cấp số liệu sai lệch
Sẽ bị áp dụng cơ chế AFA – thông tin sẵn có bất lợi, dẫn đến mức thuế chống bán phá giá cao và bất lợi nhất dành cho bên không hợp tác.
Tác động đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam
Cuộc điều tra có thể dẫn đến mức thuế CBPG đáng kể nếu doanh nghiệp Việt Nam không hợp tác đầy đủ. Điều này sẽ:
- Làm tăng chi phí xuất khẩu vào thị trường EAEU
- Ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng của các nhà nhập khẩu trong khu vực
- Nguy cơ bị áp thuế cao nhất nếu bị xem là không cung cấp dữ liệu tin cậy
Khuyến nghị ứng phó từ cơ quan chức năng
Đối với Hiệp hội ngành hàng:
- Cục Phòng vệ Thương mại khuyến nghị Hiệp hội nhanh chóng thông tin đến các doanh nghiệp liên quan đến sản phẩm bị cáo buộc để họ có thể ứng phó và xử lý vụ việc; đồng thời, cần thúc giục các doanh nghiệp tham gia để tránh tình trạng bị coi là thiếu hợp tác.
- Liên hệ trực tiếp và trao đổi với Cục Phòng vệ Thương mại, Bộ Công Thương để nhận sự hỗ trợ kịp thời
- Đồng thời, cần xác định những doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất trong thời gian điều tra (từ 1/7/2024 đến 30/6/2025) nhằm dự báo các doanh nghiệp có thể được chọn làm bị đơn bắt buộc.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu liên quan:
-Thực hiện các bước theo quy trình:
- Đăng ký làm bên liên quan theo hướng dẫn.
- Cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thủ tục chọn mẫu theo hướng dẫn, trong vòng 25 ngày kể từ ngày bắt đầu điều tra theo yêu cầu của EAEU, muộn nhất là ngày 02/12/2025. Trường hợp không phản hồi đúng hạn sẽ bị xem là không hợp tác và áp dụng mức thuế bất lợi cao.
- Trả lời đầy đủ Bản câu hỏi của cơ quan điều tra nếu được chọn làm bị đơn bắt buộc, theo đúng hướng dẫn.
- Nộp yêu cầu điều trần công khai trong vòng 45 ngày kể từ ngày khởi xướng điều tra.
- Gửi bình luận về vụ việc (nếu có) trong vòng 60 ngày kể từ ngày khởi xướng điều tra.
-Theo dõi sát sao diễn biến của vụ việc, đồng thời chủ động nghiên cứu và nắm vững các quy định, trình tự, thủ tục điều tra chống bán phá giá (CBPG) của EAEU.
-Hợp tác đầy đủ với Cơ quan điều tra Liên Bang Nga trong suốt quá trình xử lý vụ việc. Bất kỳ hành động thể hiện sự thiếu hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ đều có thể dẫn đến việc Cơ quan điều tra EAEU sử dụng dữ liệu sẵn có và áp dụng mức thuế chống bán phá giá cao nhất đối với doanh nghiệp.
-Thường xuyên trao đổi và liên hệ với Cục Phòng vệ Thương mại để nhận được hỗ trợ kịp thời.
Công ty Luật TNHH ANT (ANT Lawyers)
Là công ty luật Việt Nam cung cấp các dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp tại Việt Nam. ANT Lawyers do các luật sư và cộng sự có kinh nghiệm và chuyên môn cao về pháp lý điều hành. Các lĩnh vực tư vấn pháp lý gồm kinh doanh, thương mại, tranh chấp.