Trước khi ký hợp đồng thiết kế với nhà thầu nước ngoài, doanh nghiệp cần xác định công việc giao cho nhà thầu có thuộc diện phải xin giấy phép hoạt động xây dựng hay không. Nếu công việc thuộc diện phải có giấy phép, doanh nghiệp chỉ được ký hợp đồng giao nhận thầu sau khi nhà thầu đã được cấp phép.

Phạm vi công việc của nhà thầu
Trong báo giá, bên tư vấn có thể gọi chung công việc của mình là “hỗ trợ kỹ thuật”. Khi soạn hợp đồng, hai bên nên ghi rõ bên tư vấn chỉ cung cấp thông số để đơn vị khác thiết kế, hay trực tiếp khảo sát, tính toán, lập bản vẽ hoặc thẩm tra thiết kế. Đây là cơ sở để xác định trách nhiệm của nhà thầu và yêu cầu về giấy phép.
Nếu bản vẽ được lập ở nước ngoài rồi gửi về cho một đơn vị trong nước dịch hoặc nộp hồ sơ, doanh nghiệp vẫn cần xem bên nào chịu trách nhiệm về thiết kế. Việc kỹ sư làm việc ở nước ngoài hoặc có thêm chữ ký của đơn vị trong nước chưa đủ để kết luận nhà thầu được miễn giấy phép.
Giấy phép hoạt động xây dựng và thời điểm ký hợp đồng
Kết quả trúng thầu hoặc quyết định chọn thầu là một trong các giấy tờ nhà thầu dùng để xin giấy phép hoạt động xây dựng. Vì vậy, với gói thầu phải xin phép, việc chọn nhà thầu được thực hiện trước. Khi nhận giấy phép, chủ đầu tư hoặc nhà thầu chính đối chiếu tên nhà thầu, tên gói thầu và công việc được phép thực hiện với dự thảo hợp đồng rồi mới ký.
Đối với hợp đồng thiết kế xây dựng công trình, nhà thầu nước ngoài có thể đặt văn phòng điều hành tại nơi chủ đầu tư đăng ký trụ sở hoặc không lập văn phòng điều hành trong nước. Quy định này chỉ liên quan đến việc đặt văn phòng. Doanh nghiệp vẫn phải kiểm tra giấy phép của nhà thầu theo công việc đã giao.
Người phụ trách thiết kế và phần việc của đơn vị trong nước
Ngoài giấy phép của nhà thầu, doanh nghiệp cần kiểm tra người được giao chủ trì thiết kế, thẩm tra hoặc giám sát. Với chức danh phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng, cần đối chiếu lĩnh vực ghi trên chứng chỉ với công việc được giao. Nếu kỹ sư có chứng chỉ do nước ngoài cấp, cần xem chứng chỉ đó có được sử dụng trực tiếp hay phải làm thủ tục chuyển đổi.
Nhà thầu nước ngoài phải liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc thuê nhà thầu phụ Việt Nam, trừ trường hợp nhà thầu trong nước không đủ năng lực thực hiện bất kỳ phần việc nào của gói thầu. Thỏa thuận liên danh hoặc hợp đồng thầu phụ phải ghi rõ phần việc, khối lượng và giá trị mà bên trong nước đảm nhận. Chẳng hạn, nếu một bên khảo sát hiện trạng và một bên lập thiết kế, hai bên nên thống nhất ai ký báo cáo khảo sát và ai kiểm tra số liệu trước khi đưa vào bản vẽ.
Công việc của kỹ sư tại công trường
Hợp đồng thiết kế với nhà thầu nước ngoài nên ghi rõ kỹ sư đến công trường để giải thích bản vẽ hay còn được giao giám sát thi công. Trước khi giao thêm việc giám sát, xác nhận khối lượng hoặc ký nghiệm thu, doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi hợp đồng, giấy phép của nhà thầu và thẩm quyền của người ký. Với kỹ sư nước ngoài sang làm việc, bộ phận nhân sự cần kiểm tra thủ tục nhập cảnh, giấy phép lao động hoặc thủ tục áp dụng nếu thuộc diện miễn giấy phép lao động.
Khi thuê nhà thầu nước ngoài tư vấn quản lý dự án hoặc giám sát chất lượng xây dựng, bên giao thầu phải thông báo bằng văn bản cho các nhà thầu khác và cơ quan quản lý chất lượng xây dựng về nhiệm vụ của nhà thầu này.
Bàn giao bản vẽ, nghiệm thu và thanh toán
Khi soạn điều khoản bàn giao trong hợp đồng thiết kế với nhà thầu nước ngoài, hai bên nên thống nhất ngôn ngữ của hồ sơ và danh mục bản vẽ phải giao. Hợp đồng cũng cần ghi rõ quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng cho công trình. Tiến độ thiết kế cũng cần tính đến thời điểm chủ đầu tư giao đủ số liệu khảo sát và thời gian xem xét hồ sơ. Từng đợt thanh toán nên gắn với phần việc đã hoàn thành và chứng từ nghiệm thu tương ứng.
Hợp đồng cần quy định trách nhiệm sửa sai của bên thiết kế và cách tính phí khi chủ đầu tư yêu cầu thay đổi thiết kế. Hai bên cũng nên xác định ai được duyệt thay đổi, bộ bản vẽ nào được dùng để thi công, có bàn giao tệp gốc hay không và yêu cầu về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với phần việc đã giao.
Công ty Luật TNHH ANT (ANT Lawyers)
ANT Lawyers tư vấn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư về hợp đồng, đầu tư và giải quyết tranh chấp. Trong lĩnh vực xây dựng, luật sư của ANT hỗ trợ chủ đầu tư và nhà thầu rà soát hợp đồng thiết kế, điều kiện cấp phép và các vấn đề phát sinh khi nghiệm thu, thanh toán.
Cần tư vấn về vấn đề này?
Liên hệ luật sư của ANT Lawyers để được tư vấn cụ thể cho doanh nghiệp của bạn, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh.

Công ty Luật TNHH ANT (ANT Lawyers)
Công ty luật Việt Nam tư vấn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư về doanh nghiệp, đầu tư, hợp đồng, lao động, sở hữu trí tuệ và giải quyết tranh chấp. Văn phòng tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, địa chỉ giao dịch tại Đà Nẵng.